لوایح شمول و اخراج ، امتحانات ، شپی لیسه ، دیپارتمنت ها 1
وزارت معارف
ریاست تدریسات ثانوی
نظارت و وظایف
سال ۱۳۸۱
فهرست
۱ ـ مقدمه
۲ ـ لایحه شمول و اخراج
۳ ـ لایحه امتحانات
۴ ـ لایحه شپی لیسه ها
۵ ـ لایحه دیپارتمنت ها
۶ ـ لایحه نظارت
۷ ـ لایحه وظایف
مقدمه
کشور عزیز ما که تاریخ کهن داشته در سال های اخیر پروسه آموزش و تعلیم و تربیت صدمه زیادی را متحمل گردید و تعلیم و تربیت سالم که در انکشاف دهن نسل آینده یک جامعه رول مهم داشته و ستون فقرات یک جامعه را تشکیل میدهد. خوش بختانه به استقرار دولت مردمی در افغانستان که در همه بخش ها بازسازی شروع گردیده ، وزارت محترم معارف نیز در تعلیم و تربیت نظر به شرایط وقت و زمان برای تربیت نسل جوان کشور پرو گرام های آمورشی بهتری را سر دست دارد که ریاست تدریسات ثانوی در ضمن سایر کارهای خویش نظر به ایجاد سیر پروسه آموزش چهار نفر : محترم فیض محمد ناب ، محترم محمد صادق سروری ، محترم خوشقدم مدیر عمومی نظارت و محترم محمد امین مدیر عمومی امتحانات از اعضای مسلکی و مجرب را وظیفه داد تا لوایح سابقه مربوط ریاست تدریسات ثانوی که عبارتند از: لایحه شمول و اخراج شاگردان ، لایحه امتحانات ، نظارت ، شپی لیسه ، وظایف ، دیپار تمنت ها تجدید نظر و اصلاح نمایند که جوابگوی نیازمندیهای مکاتب ثانوی و جامعه شده بتواند بعد از اصلاحات هیئت مذکور لوایح متذکره به اثر هدایت مقام محترم وزارت به ملاحظه و مطالعه رؤسای محترم تالیف و ترجمه ، تدریسات ابتدائی تعلیمات اسلامی و تدریسات ثانوی قرار گرفت که در اخیر هر کدام از لوایح امضاء و طرف تائید قرار گرفت و به امضاء محترم وزیر صاحب معارف مزئین گردید.
که از تایخ : ۱/۷/۱۳۸۱ لوایح سابقه ملغی و این لوایح و این لوایح قابل اجراء میباشد.
با احترام
محمد اجمل " فیض "
رئیس تدرسات ثانوی
فصل اول
الف : شرایط شمول و اخراج درمکاتب نهاری
ماده اول:
فارغان صنوف ششم دوره ابتدائی تا سن ۱۵ و نهم دوره متوسط تا سن ۱۸ سالگی در مکاتب تدریسات ثانوی پذیرفته میشوند.
ماده دوم :
شاگردان متوسط دوره ثانوی که باثر بعضی عوامل از مکتب منفک گردیده و یا میگردند در صورتی که وقفه تعلیمی شان در صنف مربوطه از سه سال تجاوز نکند بملاحضه سوابق ، شمول مجدد شان صورت گرفته میتواند.
ماده سوم :
تصدیق صحت بودن از ادارات صحی قبل از شمول شاگردان از نگاه امراض ساری حتمی بوده در جائیکه دکتر طب و ادارات صحی موجود نباشد نظر اداراه مکتب مداراعتبار است .
ماده چهارم :
شاگردانیکه بدون معانیه طبی به نظر ادارهء مکتب شامل شده اند در اولین فرصت که دکتر طب میسر گردد مورد معایپه قرار گرفته و تصدیق صحی شان تکمیل گردد.
ماده پنجم :
شاگردانیکه در مکاتب نهاری دو سال متواتر و به لیلیه یکسال ناکام مانده اند هرگاه مجلس معلمان به دوام تعلیم شان نظر بدهد به تعلیم خویش دوام داده میتوانند.
ماده ششم :
شاگرانیکه به علت ناکامی متواتر و یا محرومی خارج شده باشند در صورت مساعدت سن به اثر درخواست اولیای شان در صورت نداشتن سابقه جرمی میتوانند مجدداً شامل مکتب شوند.
ماده هفتم :
شاگردان نهاری مکاتب لیلیه های ثانوی که دروس خود را مانند شاگردان لیلیه تعقیب مینمایند اگر در امتحان سالانه از اول تا سوم نمره کامیاب شوند و فاصله بین محل زیست الی مکتب حداقل ده کیلو متر باشد و بخواهند شامل لیلیه شوند به اثر درخواست کتبی شاگردان مذکور و فیصله مجلس معلمان شامل لیلیه شده میتوانند.
ماده هشتم :
صلاحیت اعطای سه پارچه تبدیلی بعد از تثبیت نقل مکانی اولیای شاگردان از صلاحیت ادارات مکاتب است ، ادارات مکاتب مکلف اند همزمان کارتهای سوانح و پارچه های دومی این چنین شاگردان را بدون قلم خورده گی ، گل و تراش ذریعه مکاتیب رسمی به سلسهء ریاست های معارف بمر جمع مربوطه فرستاده و نمبر مکتوب را در کنده ء سه پارچه درج نمایند.
ماده نهم :
شاگردانیکه از یک ولایت به ولایت دیگر و یا از یک ولایت بمرکز و عکس آن سه پارچه تبدیلی میگیرند مکتب دومی به هیچ صورت سه پارچهء مذکور رامسترد کرده نمیتواند به استثنای شاگردانیکه در مکتب دومی سابقهء تاءدیبی نداشته باشند.
ماده دهم :
هر گاه یک شاگرد از یک ولایت به ولایت دیگر بعنوان مکتبی خاص سه پارچه تبدیلی اخذ نمیکند تعین مکتب دومی آن در محلیکه نقل مکان کرده از طریق ریاست های معارف مربوطه بموافقه شاگرد مذکور صورت میگیرد.
ماده یازدهم :
شاگردانیکه از یک ولایت دیگر و یا از ولایت به مرکز و عکس آن با تعین مکتب مورد نظر پارچه تبدیلی میگیرند ، ولی نظر به عذر معقول شامل همان مکتب شده نتوانند ریاست های معارف مربوطه امر شمول را به مکتبی که از طرف شاگرد تعین میگردد ، داده که در این صورت مکتب سومی مکلف است پیوسته به شمول شاگرد سوابق تعلیم وی را از مکتب اولی رسماً مطالبه و بکاپی آن مکتب اولی ودومی را از موضوع مطلع سازد در صورتیکه سوابق را بمکتب دومی ارسال نکرده باشند رسماً بمکتب سومی ارسال دارند.
ماده دوازدهم :
شاگردانیکه از یک مکتب به مکتب دیگر با تفریق لسان خارجی تبدیل ، نقل مکانی و با جدیداً شامل میگردند مطابق ماده (۳۶-۳۷) لایحه امتحانات تبدیلی آنها صورت گرفته میتواند.
ماده سیزدهم :
هر گاه شاگردان (ح-ش) بنابر معاذیر معقول از(ح-ش) خارج شده باشند در صورت مساعدت سن بعد از تکمیل سوابق شمول شان در صنوف معادل مکاتب تدریسات ثانوی از طریق ریاستهای معارف مربوطه صورت گرفته میتواند.
اگر شمولیت این چنین شاگردان دربین سال تعلیمی باشد ایام حاضری و نمرات امتحان شان به مکتب دومی طبق لایحه امتحانات محاسبه میگردد.
ماده چهاردهم :
تبدیلی شاگردان شپی لیسه به شپی لیسه دیگر مطابق لایحه شپی لیسه هاصورت گرفته میتواند.
ماده پانزدهم :
شاگردانیکه از خارج تصدیق تعلیمی میآورند پس از آنکه سند تعلیمی شان از طرف کمیتهء تثبیت معادلت شهادتنامه های ریاست پلان و روابط بین المللی ملاحظه و تثبیت صنف گردید در صورت مساعدت سن بهمان صنف شامل شده میتوانند.
ماده شانزدهم :
شاگرانیکه جدیداً شامل دوره ء ثانوی میشوند باید اسناد لازمه شمول را به مکتب تکمیل نمایند.
ماده هفدهم :
شاگردان صنوف اول مکاتب مسلکی که ناکام شده اند و یا نسبت عذر معقول به مکتب مذکور دوام داده نتوانند و با موافقه ریاست مسلکی مربوطه و مساعدت سن به یکی از مکاتب تدریسات ثانوی به صنف معدل شامل شده میتوانند.
ماده هجدهم :
هر گاه جدیدالشمولان مکاتب مسلکی تا یکماه بعد از شمول خواسته باشند به یکی از مکاتب تدریسات ثانوی تبدیل شوند با موافقه ریاست های مربوط تبدیل شده میتوانند.
ماده نزدهم :
شاگردان صنوف ۱۰-۱۱-۱۲ به استثنای فارغان صنوف ۱۲ مکاتب مسلکی بعد از موافقه و لزوم دید ریاست مربوطه در صورت نداشتن سابقه تا دیبی در شروع سال تعلیمی تا مدت یکماه به تنزیل یک صنف در مکاتب تدریسات ثانوی شامل میتوانند.
ماده بیستم :
شاگرانیکه در بین سال تعلیمی در مکاتب مسلکی معروض بکدام عارضه گردیده که ادامه تعلیم آنها در مکاتب مسلکی باساس نظر دکتوران معالج امکان پذیر نباشد با یک صنف تنزیل در مکاتب تدریسات ثانوی تبدیل شده میتوانند در حصهء امتحان این چنین شاگردان مطابق مادهء (۳۳) لایحه امتحانات اجرا ات میگردد شاگردان مذکور با داشتن شصت فیصد حاضری در هر دو مکتب شامل امتحان سالانه شده میتوانند.
ماده بیست و یکم :
شاگردانیکه از مکاتب تدریسات ثانوی به مکاتب مسلکی خواهش تبدیلی را داشته باشند در حصهء تبدیلی شان کدام ممانعتی دیده نمیشود.
ماده بیست و دوم :
شاگردان مکاتب (کارگری و حرفوی) که از نگاه پرو گرام درسی مغایر پروگرام مکاتب تدریسات ثانوی به تعلیمات خویش ادامه داده اند تبدیلی آنها در مکاتب تدریسات ثانوی صورت گرفته نمیتواند. اما شاگرد مذکور در صورت مساعدت سن باساس سوابق تعلیمی که از مکاتب تدریسات ثانوی با خود برده اند درهمان صنف معینه قبلی باردیگر شامل شده میتوانند.
ماده بیست و سوم :
هر گاه شاگردان لیلیه های ثانوی نقل مکان نمایند در مرکز و ولایات از طریق ریاست های معارف مربوط بعد از تصفیه با قیداری به مکاتب دیگر طورنهاری سه پارچه تبدیلی برده میتوانند و برای شاگردان نهاری عنوانی لیلیه های ثانوی قطعاً سه پارچه داده نمیشود.
ماده بیست و چهارم :
آنعده از شاگردان نهاری که صنف نهاری برای شان در لیسه موجود نباشد و دروس لیلیه دو وقته باشد مانند متعلمان لیلیه از نان چاشت استفاده کرده میتوانند.
ماده بیست و پنجم :
اگر شاگردان لیلیه طرزالعمل لیله را مراعات نکنند باساس تصویب مجلس معلمان و مطابق لایحه مربوطه از حقوق لیلیه محروم و ادامه تعلیم شان را در مکاتب نهاری لازم ببیند در مرکز و ولایت از طریق ریاست های معارف مربوط شامل مکتب دیگر میگردند.
ماده بیست و ششم :
هر گاه شاگردان از مکاتب ثانوی ولایات به مرکز یا عکس ان نقل مکان نمایند ، نسبت مشکلات لسان و دیگر معاذیر معقول ک طرف تائید ریاست های معرف مربوط قرار گیرد و نتوانند تعلیم خویش را در لیسه های نهاری دامه دهند میتوانند طوری نهاری در لیسه های لیلیه شامل شوند.
ماده بیست و هفتم :
پذیرفتن جدیدالشمولان مکاتب نهاری ثانوی مطابق مواد این لایحه از طریق ریاست های معارف مرکز و ولایات صورت میگیرد.
ماده بیست و هشتم :
در صورت نبودن شاگرد از یک دوره و یا عدم گنجایش اطاقهای درسی تا (۱۰) نفر صنف تشکیل شده میتواند و یا بصورت عادی تعداد داخله صنف بدون غیر حاضران دائمی و نقل مکانی در تعمیرات دولتی در صنوف هفتم و هشتم چهل پنج نفر و در صنوف نهم الی دوازدهم چهل نفر مطابق اساسنامه تعلیمات عمومی پذیرفته شود اما در تعمیرات کرائی که اطاقهای خرد داشته باشد درصنوف هفتم و هشتم ۳۵ نفر و در صنوف نهم الی دوازدهم ۳۰ نفر بوده میتواند.
ماده بیست و نهم :
هر گاه شاگردان لیلیه بخواهند به مکاتب نهادی شامل شوند با صرف نظر نمودن از حقوق لیلیه تبدیل شده میتوانند فیصدی حاضری اینچنین شاگردان مطابق فیصدی حاضری مکاتب نهاری بوده و در مورد شان حاضری هر دو مکتب در نظر گرفته میشود.
ماده سی ام :
ادارات لیسه های که دارای دوره ابتدائی باشند مکلفیت دارند تا در مواقع اخذ جدیدالشمولان برویت تذکره تا بعییت نام و ولدیت انرا بصورت دقیق و صحت درج کتاب اساس نمایند و شاگردانیکه در جریان سال تعلیمی اصلاح نام مینمایند ادارات مکاتب بملا حظه تذکره تابعیت اصلاح نام کرده میتوانند.
ماده سی و یکم :
شاگردانیکه از صنوف نهاری دوره ثانوی فارغ شده باشند و بعداً در اسم ولد شان در تذکره و اساس مکتب تفاوت دیده شود تفاوت آن برویت تذکره اصلاح ، مشروط براینکه تذکره دست داشته شاگرد همان تذکره دوره ، تحصیل آن در مکتب باشد در غیر آن بعد از تربیت و ثیقه ، شرعی در اساس مکتب اسم و ولدیت آن اصلاح شده میتواند.
ب: شرایط شمول و انتخاب در لیله های ثانوی
ماده سی و دوم :
فارغ مکاتب ابتدائی ولایات که در ۱۰ کیلومتری محل سکونت آنها متوسطه ولیسه و همچنان شاگردان متوسط های که در ده کیلو متری محل سکونت انها لیسه نباشد با ساس لیاقت و در جه صنفی و یا با ساس معیارهای که از طرف وزارت معارف تعین میشود مطابق به سهمیه معینه بلیلیه های ثانوی تقسیمات میگردند.
ماده سی و سوم :
شاگردان انتخابی لیلیه ها قبل از اعزام از طرف هیئت صحی معاینه و از صحت شان تصدیق میگردد.
ماده سی و چهارم :
شاگردان ولایاتیکه استحقاق لیلیه های شان ثابت بوده و نخواسته باشند که به لیلیه شامل شوند از اولیای شان تعهد کتبی اخذ و عوض آنها از شاگردان دیگر به تربیب بلندبرین درجه صنفی انتخاب میشوند.
ماده سی و پنجم :
ریاست های معارف ولایات شهرت مکمل شاگردانیرا که مطابق سهمیه به لیلیه ها انتخاب شده اند برویت تذکره تبعیت و سوابق تعلیمی طور سه نقله با نصب فوتو ترتیب نموده یک نقل ان را عنوانی مکتب لیلیه که شاگرد شامل میشوند و نقل دوم آنرا به ریاست تدریسات ثانوی وزارت معارف ارسال نموده نقل سوم آنرا بریاست معارف حفظ نمایند.
ماده سی و ششم :
کرایه و سفر یه شاگردان مستحق لیلیه طبق لایحه و تعامل اداری از طرف شعبه مربوطه تادیه میگردد.
ماده سی و هفتم :
معرفی شاگردان لیلیه سرحدی خوشحال خان و امثال آن مطابق به سهمیه از طریق وزارت معارف و وزارت سرحدات اقدام صورت میگیرد.
ماده سی و هشتم :
هر گاه ثابت شود که شاگردان خلاف استحقاق در لیلیه شامل شده حق دوام تعلیم او از لیلیه سلب و بعد از تحقیق به اشخاص مسؤول جزای قانونی داده میشود این چنین شاگردان میتوانند به یکی از مکاتب نهاری شامل شوند.
ج : شرایط تادیب ، اخراج و انفکاک شاگردان
ماده سی و نهم :
توصیه شفاهی ، تنقیص نمره تهذیب و اخراج مؤقت تا ده روز صلاحیت مدیر مکتب و بیست روز صلاحیت مجلس معلمان بوده ودر موارد ذیل صورت میگیرد :
۱ ـ تهدید و بی اطاعتی در داخل مکتب .
۲ ـ رسانیدن خساره عمومی به مکتب و لوازم مکتب.
۳ ـ گریز از درس و عدم پابندی بد ستوار العمل های مکتب.
۴ ـ اخلال در ساعات تعلیمی و محیط مکتب.
۵ ـ استعمال دخانیات در مکتب.
۶ ـ آوردن آلات جارحه بمکتب به تشخیص هیئت تربیوی جهت سؤ استفاده از آن .
۷ ـ استعمال اشیای تجمیلی و آرایشی در مکتب.
۸ ـ آوردن آلات ناریه در مکتب.
ماده چهلم :
اخراج قطعی شاگرد پی از تحقیق و تدقیق لازم از طرف شعب مربوط و اثبات جرم به تصویب مجلس معلمان و پیشنهادات ادارات مکاتب و منظوری ریاست تدریسات ثانوی در مرکز و ریاست های معارف در ولایات در موارد ذیل صورت میگیرد :
۱ ـ تکرار اخراج مؤقت.
۲ ـ تعدی و تعرض به هیئت تربیوی و تدریسی.
۳ ـ حرکات ضد عفت و ارتکاب جنایت .
۴ ـ هتک حرمت به نوامیس ملی و مذهبی .
۵ ـ اغوای شاگردان .
۶ ـ استعمال مسکرات در داخل مکتب .
۷ـ آوردن الات ناریه و جارحه .
ماده چهل و یکم :
شاگردیکه مریضی اش مانع تعلیم خودش و یا سرایت آن به دیگر شاگردان باشد به تشخیص دکتوران و تصدیق ادارات صحی اخراج میگردد و به ریاست امور صحی مرکز غرض تداوی اعزام میگردد در صورت صحت یابی و مساعدت سن و سال دوباره در زمینه شمول شاگرد اقدام میگردد.
ماده چهل و دوم :
شگردانیکه فوت مینمایند بعد از تصدیق ناحیه یا اهالی قریه مربوطه و بصدیق هئیت تدریسی و اداری مکتب بصورت فوت از مکتب منفک میگردد.
ماده چهل و سوم :
شگردانیکه بعلت ناکامی متواتر و یا خواهش خودشان و یا عدم موجودیت صنف بلند تر از مکتب منفک میشوند با ساس در خواست کتبی مراجع رسمی تصدیق تعلیمی در مرکز و ولایات از طریق ریاست های مربوطه داده میشود.
ماده چهل و چهارم :
شاگردانیکه در مکاتب لیلیه بصورت نهاری تحصیل مینمایند مطابق طرزالعمل مکاتب نهاری در حصهء اخراج آنها اجراات میگردد.
ماده چهل و پنجم :
شاگردانیکه شامل مکاتب تعلیمات عمومی بوده و به دوام تعلیم خویش بنابر معازیر معقول رضائیت نداشته باشند به در خواست خود شاگرد و موافقه اولیا اوشان در مورد انفکاک شان اقدام میشود.
ماده چهل و ششم :
شاگردانیکه در مکاتب نسوان ازدواج مینمایند از مکتب منفک میگردند.
ماده چهل و هفتم :
شاگردانیکه سوابق تعلیمی خود را به منظور تحصیل در موسسات تعلیمی خارج از کشور اخذ میدارند از لست منفک میگردند.
ماده چهل و هشتم :
شاگردانیکه از مکتب خارج میشوند از تادیه مصارف تعلیمی معاف بوده ولی کتب درسی و غیره لوازم را که در همان سال اخذ نموده اند تحویل میدارند.
ماده چهل و نهم :
با انفاذ این لایحه ، لایحه و متحد المال های قبلی در مورد شمول و اخراج شاگردان تماماً ملغی قرارداده میشود.
قرارشرح فوق لایحه اخراج و شمول شامل چهل و نه ماده ترتیب شد.